Barwy i symbole w polityce PDF Print E-mail
Written by Izabela Cieniak (Żylińska)   
Monday, 30 November 2009 13:52

Człowiek to istota bardzo podatna na obraz, który jest bodźcem wzrokowym. W skład obrazu wchodzą kolory i symbole. Są one bardzo często wykorzystywane przez reklamę. Powodują, że ulega zmianie nasz sposób odbierania otaczającego środowiska, ludzi, a także nas samych. Główną przyczyną tego zjawiska jest fakt, iż człowiek posiada zdolności wizualne do przestrzennego przetwarzania rzeczywistości oraz kolorów. Dlatego też ważnym elementem kampanii wyborczych stały się barwy i symbole.

Barwy zakodowane w umyśle

Tomasz Brzeziński i Bartłomiej Michalak w artykule "Kolor i symbol jako wizualne środki emocjonalnego oddziaływania w polityce" piszą: „barwa to psychologiczna własność naszych doznań zmysłowych, powstała na skutek przetwarzania przez mózg informacji zakodowanych w źródle światła”. Kolor wykreowany w naszym umyśle może oznaczać dla nas zarówno coś pozytywnego, jak i negatywnego. Popycha nas do działania lub zmusza do stagnacji. Już dawno naukowcy zauważyli, że barwy po które sięgamy, mogą określać nasze samopoczucie, głęboko skrywane problemy lub potrzeby psychiczne. Na przykład, kiedy chcemy pobudzić się do działania, w naszym otoczeniu przybywa koloru czerwonego. Gdy zaś pragniemy, aby inni zauważyli nasz intelekt i kreatywność – ubieramy się w barwę niebieską.

Kolory polityki

Polityka od dawna wykorzystuje bogatą paletę kolorów. Na przykład w średniowieczu monarchowie i zwierzchnicy Kościoła używali strojów w kolorze purpurowym. To połączenie fioletu i czerwieni oznacza zainteresowanie religią, siłą i władzą. W dzisiejszych czasach politycy ubierają się głównie na ciemnoszaro, granatowo lub czarno. Każdy z tych trzech kolorów ma inne znaczenie. Zadaniem ciemnoszarego jest poprawa komunikacji i zachęcenie do dyskusji pozbawionej jakichkolwiek emocji. Granatowy charakteryzuje ludzi odpowiedzialnych, starających się o wysokie stanowiska kierownicze. Czerń to pewność siebie i chęć podkreślenia swojej siły. Gdy chcemy pokazać wyborcom, że jesteśmy dyspozycyjni i można się z nami w każdej chwili skontaktować, na wystąpienia publiczne (np. happeningi, pikniki wyborcze) warto założyć coś brązowego. Najmniej polecaną politykom barwą ubioru jest kolor zielony – może świadczyć o kłopotach emocjonalnych i skłonnościach egocentrycznych.

Barwy rewolucji

Kolor jest istotny nie tylko jako element ubioru. Może być także sposobem wyrażania przekonań i potrzeb przez społeczeństwo. Historia zna wiele ruchów i rewolucji, w których nazwa nawiązuje do koloru. Nie trzeba daleko szukać – podczas „Pomarańczowej Rewolucji” na Ukrainie kolor pomarańczowy wyrażał sprzeciw Ukraińców wobec fałszerstw wyborczych i autorytarnym, skorumpowanym rządom. Według psychologów kolor pomarańczowy jest najbardziej pobudzającym do działania z całej palety barw. Został więc wybrany nieprzypadkowo – jego głównym zadaniem była właśnie mobilizacja społeczeństwa do walki o swoje prawa i wolności.

Innym motywem wykorzystania barw jest autoidentyfikacja partii. W 2001 r. podczas wyborów od Sejmu politycy Samoobrony zaczęli nosić krawaty w kolorze białoczerwonym. Zabieg polegający na odwołaniu do barw narodowych miał na celu nie tylko przyciągnięcie uwagi, lecz także poinformowanie wyborców, że partia Andrzeja Leppera to ugrupowanie, które ceni sobie (nieważne w jaki sposób) wartości narodowopatriotyczne. Krawaty w paski w krótkim czasie stały się głównym znakiem rozpoznawczym Samoobrony.

Symbole w polityce

Oprócz barw, powszechnie stosowanymi środkami w promocji wpływającymi w istotnej mierze na tożsamość partii oraz jej kandydatów, są symbole. Wiele symboli umieszcza się w znaku graficznym będącym partyjnym logo. Do jego wizualizacji używa się odpowiednich kolorów, co wpływa na jakość ich odbioru i stopień zapamiętania przez wyborców. Każde logo, w zależności od sposobu zaprojektowania, może więc nieść ze sobą wiele różnych znaczeń.

Symbole partii politycznych

Każda partia stara się, aby jej logo było jak najbardziej oryginalne i pozytywnie wyróżniało ją na tle konkurencji. Profesjonalnie zrobione logo powinno charakteryzować się prostotą, niepowtarzalnością, możliwością uniwersalnego zastosowania oraz efektywnością w oddziaływaniu na ludzi.

Za główny element logo uważa się znak graficzny, czyli sygnet. Najczęściej przedstawia on jakiś symbol – np. roślinę, zwierzę, krzyż lub gwiazdę. Zadaniem symbolu jest wywołanie pozytywnych i spójnych z wizerunkiem danej partii skojarzeń. Na przykład, słońce możemy odbierać jako synonim wieczności, triumfu, energii, życia, radości, wolności, a także wiedzy i sprawiedliwości. Trzeba jednak uważać, ponieważ niektóre symbole mogą mieć podwójne znaczenia. Słońce niesie ze sobą również złe emocje w postaci zaborczości, złośliwości i egocentryzmu. Znak słońca na logo swojej partii wybrali np. politycy Unii Wolności. Partia ta najczęściej odwoływała się do wartości, takich jak młodość, sukces, wolność. Sygnetem PiS jest znak orła w koronie. Poza oczywistym odwołaniem do patriotyzmu, ma on w swym znaczeniu solidny zestaw wartości moralnych, z którymi chciałaby utożsamiać się partia Jarosława Kaczyńskiego – orzeł symbolizuje wiarę, zwycięstwo, patriotyzm, cnotę, majestat oraz troskę o rodzinę. Korona natomiast to godność, ambicja, honor i sukces.