Joomla Software Template

Podmiot działający na rynku politycznym powinien umożliwiać potencjalnym wyborcom (klientom) pozyskanie wiedzy o własnej ofercie politycznej

, ale jednocześnie powinien umieć ich wysłuchać i rozmawiać z nimi. Dotyczy to polityków działających zarówno w trakcie okresów wyborczych, jak i tych między nimi.

Kim są wyborcy o specjalnych potrzebach?

Za największą taką grupę należy uznać osoby niepełnosprawne. Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 roku żyje ich w Polsce 14,3% populacji mieszkańców kraju, tj. ponad 5 mln ludzi. Zważywszy na proces starzenia się społeczeństwa, trzeba zauważyć, że liczby te mają tendencję wzrostową. Nie trzeba więc przekonywać wytrawnych polityków i doświadczone sztaby wyborcze, jak ważne jest zauważanie specyficznych potrzeb niepełnosprawnych wyborców. Najlepszą drogą poznania tych potrzeb jest uważne i umiejętne słuchanie. Pochylając się w niniejszym artykule nad kwestiami werbalnej komunikacji interpersonalnej, przytoczyłem w nim kilka zestawów rad dla polityków dotyczących ich postępowania, gdy zetkną się z  niepełnosprawnymi wyborcami.

Rady dla polityków kontaktujących się z osobami niesłyszącymi i słabo słyszącymi:

- podejdź do klienta, tak żebyś był widzialny,

- spytaj w jaki sposób chce się komunikować? Jeśli chce porozumiewać się językiem migowym poszukaj takiej osoby w otoczeniu (w wielu miastach środowiska osób głuchych organizują bezpłatne kursy języka migowego – warto pomyśleć, czy któryś z członków sztabu wyborczego nie powinien go ukończyć),

- jeśli możesz zredukuj panujące w pomieszczeniu hałasy, w przeciwnym razie przenieś się do cichszego pomieszczenia,

- zawsze bądź zwrócony twarzą do wyborcy i utrzymuj z nim kontakt wzrokowy,

- jeżeli korzystasz z usług tłumacza języka migowego, mów do klienta, a nie do tłumacza,

- mów w normalnym tempie, dokładnie wymawiaj słowa, nie przesadzaj z nadmiernym ruchem warg ani nie mamrocz, gdyż utrudni to odczytywanie mowy z ust,

- usta muszą być widoczne, więc nie zasłaniaj ich rękoma, nie jedz, nie żuj gumy itp.,

- zwróć uwagę na oświetlenie,

- jeśli użytkownik z uszkodzonym słuchem używa urządzeń wspomagających słyszenie, daj mu możliwość skorzystania z nich,

- jeśli użytkownik nie rozumie cię, napisz treść twojego komunikatu.

Komunikacja z wyborcami niewidomymi i słabo widzącymi

Sposoby komunikowania się:

GŁOS – wielu niewidomych korzysta z usług innych, którzy czytają im czarnodrukowe materiały. Inni posługują się syntetyzatorami mowy, które pozwalają na odczytanie tradycyjnego tekstu. Z powodzeniem używane są też tzw. tyflofilmy (filmy z dodatkową ścieżką dźwiękową opisującą to, co dzieje się na ekranie) – warto zastanowić się, nad przygotowaniem części audiowizualnych materiałów wyborczych w tej technice.

BRAILLE – polityk tutaj winien zwrócić uwagę na fakt, że nie wszystkie osoby niewidzące – przede wszystkim te, które utraciły wzrok w późniejszym okresie życia – posiadają umiejętność czytania punktowego zapisu tekstu. Natomiast osoby posługujące się brajlem używają notatników brajlowskich lub linijek brajlowskich. Umożliwiają one dotykowe odczytanie wcześniej przekonwertowanego tekstu czarnodrukowego, a także książek brajlowskich – sztab wyborczy mógłby przygotować z pomocą Polskiego Związku Niewidomych część materiałów drukowanych dla wyborców, które opatrzone byłyby zapisami w języku Braille’a.

Rady dla polityków kontaktujących się z osobami niewidomymi i słabo widzącymi:

- spytaj, która forma komunikacji jest przez użytkownika preferowana,

- nie krzycz i nie mów głośniej niż zwykle, większość z nich nie ma kłopotów ze słuchem,

- przedstaw się. Jeśli jest to większa grupa ludzi zawsze mów w kierunku, do kogo się zwracasz,

- postaraj się, aby twój głos brzmiał przyjaźnie,

- zwracaj się bezpośredni do osoby niewidomej, a nie do jej widzących towarzyszy,

- nie dotykaj i nie głaszcz psa przewodnika,

- jeśli masz być czasowo przewodnikiem osoby niewidomej, pozwól uchwycić jej swój łokieć, uprzednio pytając się czy sobie tego życzy. Idąc, odrobinę ją wyprzedzaj. Nie ciągnij jej za rękę.

Rady dla polityków rozmawiających z wyborcami z niepełnosprawnością ruchową:

- zwróć uwagę na to, by drogi, po których mogą przemieszczać się wyborcy na wózkach inwalidzkich czy o kulach nie były niczym zastawione, oczywiście o ile osoba ta przybyła do twojego biura,

- pamiętaj, że wózek inwalidzki lub chodzik stanowi część prywatnej przestrzeni osoby poruszającej się za jego pomocą, więc bez pozwolenia nie dotykaj ani nie popychaj urządzenia,

- nie przenoś użytkowników, jeśli nie zachodzi konieczność ewakuacji budynku, czy nie zostanie sformułowana wyraźna prośba,

- rozmawiając, staraj się abyś był na poziomie oczu klienta, więc usiądź lub przykucnij,

- mów bezpośrednio do użytkownika, a nie do osób mu towarzyszących,

- nie zakładaj, że klient posiada inne niepełnosprawności np. nie może mówić,

- spytaj w czym możesz pomóc – nie sugeruj oferty.

Rady dla osób obsługujących użytkowników z trudnościami w nauce (np. dyslektyków, osoby z niepełnosprawnością intelektualną):

- dawaj jasne wskazówki. Sprawdź czy są zrozumiałe. Jeśli zachodzi potrzeba powtórz,

- bądź cierpliwy. Osoby te potrzebują więcej czasu na zrozumienie informacji przez ciebie przekazywanej,

- bądź dosłowny. Nie wszyscy rozumieją zwroty metaforyczne,

- jeśli to konieczne, zaproponuj pomoc przy pisaniu np. wypełnianiu deklaracji itd.,

- zaoferuj informacje w różnych formatach wydawniczych (warto by sztaby takie przygotowały w porozumieniu z organizacjami działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych) i o zróżnicowanym stopniu trudności,

- traktuj użytkownika z szacunkiem, gdyż często zdarza się, że są oni postrzegani jako osoby leniwe.

Rady dla polityków komunikujących się z wyborcami z trudnościami w mówieniu (np. z chorobą Parkinsona):

- jeśli nie jesteś pewny, co dana osoba mówi, powtórz to i poproś o potwierdzenie, czy dobrze zrozumiałeś,

- jeśli zupełnie nie rozumiesz, co mówi do ciebie, powiedz jej to i spytaj w jaki inny sposób możecie się łatwiej porozumieć,

- zaproponuj pisanie jako alternatywną drogę komunikowania. Pamiętaj jednak, że niektóre niepełnosprawności, których pochodną są kłopoty w mówieniu, powodują również problemy z pisaniem,

- weź pod rozwagę przeniesienie się do mniej publicznego i bardziej zacisznego miejsca, gdyż niejednokrotnie stresująca sytuacja wywołuje kłopoty z mówieniem,

- nie kończ zdań za swojego rozmówcę zdań. Jest to obraźliwe,

- traktuj użytkownika z szacunkiem. Często osoby z trudnościami w mówieniu są postrzegane jako pijane, z niesprawnością intelektualną lub chore psychicznie.

Przedstawione propozycje to zaledwie cząstka tych umiejętności, które spowodują, że polityk będzie profesjonalnie umiał komunikować się z różnymi typami klientów, że jego działania marketingowe będą skuteczne. Są to jednak podstawy, które dają również większe zrozumienie sytuacji, w których znaleźli się wyborcy o specyficznych potrzebach. W części z nich polityk może pomóc, samemu odnosząc korzyść w czasie kampanii wyborczych.

Tomasz Kruszewski